nl | en |
youtube twitter linkedin facebook instagram

Fietssouterrain < >

project

Fietssouterrain

plaats

Haarlem

opdrachtgever

  • ProRail
  • Gemeente Haarlem

planteam

  • Ernst van Rijn
  • Oriol Casas Cancer
  • Svet Gavrilov

ontwerp

vanaf 2006

oplevering

maart 2013

in samenwerking met

  • Lineair Bouwmanagement (Tom Grootscholten)
  • Witteveen+Bos

fotografie

Jan de Vries

Nieuws

Breng via dit formulier iemand op de hoogte van dit project!

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Ruimte voor het station
Om het station van Haarlem met zijn indrukwekkende stoomkappen weer de ruimte te geven die het toekomt is het Stationsplein ontdaan van alle naoorlogse verrommeling. De realisatie van een royale en comfortabele fietsenstalling onder het plein, het Fietssouterrain, vormt een cruciaal onderdeel van de stedelijke opschonings-strategie.

Integrale ingreep
Tot voor kort werd Station Haarlem – volgens velen het mooiste spoorwegstation van Nederland – van alle zijden belaagd door geparkeerde fietsen. In het kader van het landelijk programma ‘Ruimte voor de Fiets’ is het station nu aan beide zijden voorzien van adequate en comfortabele fietsparkeervoorzieningen die niet alleen een oplossing bieden voor het fietsparkeerprobleem maar tevens een herinrichting van de stationsomgeving tot waardige stadsentree mogelijk hebben gemaakt.

De nieuwe voorzieningen rond het station omvatten bijna 8000 fietsparkeerplaatsen verdeeld over drie locaties. Aan de – zuidelijke – binnenstadszijde van het station is onder het vernieuwde Stationsplein het Fietssouterrain gerealiseerd. In aansluiting daarop is in het stationsgebouw zelf de bestaande stallingsvoorziening opgewaardeerd tot het ‘Fietscarré’. Aan de noordzijde van het station is een bovengrondse stalling, de Fietsgevel, tot stand gekomen in samenhang met het daarvoor gelegen Kennemerplein. In nauwe samenhang met het ontwerp van de drie stallingen is ook de openbare ruimte rond het station door wUrck vormgegeven, als integrale stedelijk opgave.

Fietssouterrain
De openbare en gratis toegankelijke fietsparkeervoorziening – ‘met toezicht’ – onder het Stationsplein was bij de opening met 5050 plaatsen de grootste fietsenstalling van Nederland. Het architectonisch ontwerp is ingezet om een zodanig aantrekkelijke en comfortabele voorzienig te realiseren dat de reiziger op vanzelfsprekende wijze wordt ‘verleid’ zijn fiets in de ondergrondse stalling te parkeren. Geen donkere en vochtige kelder, maar een helder en verzorgd stedelijk interieur, met een directe verbinding naar het station.

Het Fietssouterrain wordt door middel van een luie hellingtrap direct ontsloten vanaf de Kruisweg, de centrale, rode ‘fietsloper’ door de stad. In het verlengde van de hellingtrap wordt de ondergrondse stallingsruimte ter grootte van een voetbalveld op theatrale wijze aangesneden door de ‘daglichtzone’, een betonnen baldakijn afgedekt met glazen vloerlichten in het plein, die brede strepen zonlicht toelaten in de parkeervoorziening. Onder het wakend oog van de beheerderruimte bevinden zich in deze zone alle toegangen tot de stalling en tevens de commerciële voorzieningen. Een ondergrondse traverse brengt de reiziger van hieruit rechtstreeks en droog naar de reizigerstunnel in het hart van het monumentale station.

Het beeld van de stallingsruimte wordt bepaald door een woud van zilvergrijze, V-vormige kolommen op een helder oranje vloer die zich naadloos omzet in de schuine wand van de entreezone. De asymmetrische doorsnede geleidt het daglicht vanuit de entreezone tot diep in het souterrain en garandeert een eenvoudige oriëntatie van de bezoeker in de weidse stallingsruimte.

Vanaf het bovengelegen Stationsplein doet het Fietssouterrain zich voor als niet meer dan een lange, ‘geperforeerde’ en deels opengesneden strook in de pleinvloer. Het na decennia weer vrijgelegde zicht op het monumentale stationsgebouw wordt slechts geaccentueerd door een bescheiden ‘Fiets-baken’ bij de toegang vanaf de rode fietsloper.

Fietscarré
In het bestaande gangenstelsel onder de sporen en perrons van het monumentale station is een bewaakte fietsenstalling gerealiseerd met circa 1100 fietsparkeerplaatsen, het Fietscarré. Het vierzijdige gangenstelsel – waar sinds jaar en dag de stationsfietsenstalling gehuisvest was – is visueel en ruimtelijk opgeschoond en opgewaardeerd naar de huidige maatstaven van stallingscomfort. In het beeld wordt de bijzondere staalconstructie van het bestaande station benadrukt en de beheerder heeft een nieuwe, opvallende behuizing gekregen. De zuidwesthoek van het Fietscarré sluit aan op de traverse tussen het Fietssouterrain en de westelijke stationstunnel.

gerelateerde projecten

Fietsgevel en stationsentree

Haarlem

Stationsplein en Rode Loper Haarlem

Haarlem

Rijwielstallingen Station Blaak

Rotterdam